Onze bibliotheek start dit najaar met een Taalpunt. Bibliotheekmedewerker Thierry en deskundige samenleving Miek werken intussen naarstig verder achter de schermen, zodat alles pico bello in orde is voor de officiële opening op zaterdag 03 oktober 2026.
¿Que? Wat is een Taalpunt?
Thierry: ‘Het is een plek in onze bibliotheek waar anderstalige mensen die Nederlands willen leren of het aan het leren zijn, dingen vinden waarmee ze Nederlands kunnen oefenen en leren in hun vrije tijd. Denk aan boeken en kranten lezen, luisteren naar verhalen of kijken naar films. Alles wat je er vindt, bestaat uit eenvoudige taal. Mensen die nog maar een klein beetje Nederlands geleerd hebben, moeten er iets kunnen vinden. Daarnaast is er een deeltje met boeken die we in zowel de oorspronkelijke taal als in het Nederlands hebben.
Hoe is het idee voor een Taalpunt in Deerlijk ontstaan?
Miek: ‘We kwamen anderstaligen tegen aan de Tettercamionette. Ze vertelden ons dat ze Nederlands wilden oefenen. Zo zijn we gestart met onze Praattafel. Op vraag van de mensen die we daar ontmoetten, hebben we enkele boeken gekocht om te gebruiken aan onze Praattafel. En boeken leiden naar de bib.’
Thierry: ‘In de bibliotheek van Antwerpen zijn ze in 2008 al gestart met een Taalpunt. Dat was en is een groot succes, waardoor er ondertussen in meer dan 175 gemeenten een Taalpunt is. Ik ben zelf naar de bibliotheken van Vichte en Waregem geweest om er inspiratie op te doen en te kijken hoe ze het daar aanpakken. Ik heb er geleerd dat het vooral belangrijk is om onze anderstaligen informatie te geven, ze door te verwijzen en te woord te staan. Ze moeten weten dat ze bij ons terechtkunnen met hun vragen.’
Als er al zo veel Vlaamse gemeenten zijn die een Taalpunt hebben, waarom komt er dan nu pas eentje in Deerlijk?
Miek: ‘Ik denk dat het komt omdat onze anderstalige inwoners een groep zijn die niet altijd hun stem laten horen. Maar omdat we zelf de baan opgegaan zijn met onze Tettercamionette, leerden we in de verschillende Deerlijkse wijken wel mensen kennen met een migratieachtergrond. Daar durfden ze wel vragen naar hulp. We waren ons er vroeger te weinig of zelfs niet bewust van dat die nood er was. Nu is dat wel zo. We hebben meer voeling gekregen met het anderstalige deel van onze inwoners.’
Hoe kies je wat er in het Taalpunt komt?
Thierry: ‘Dat is een beetje zoeken. Ik zocht een goede balans tussen materialen om iets uit te leren en materialen om mee te oefenen en te ontspannen. Ik richt me wel op de in Deerlijk meest gesproken talen. Dat zijn Arabisch, Spaans, Oekraïens en Tigrinya. Dat is een taal die in Eritrea wordt gesproken.’
Miek: ‘Die keuze maken we puur op basis van de cijfers van onze dienst burgerzaken. Het kan goed zijn dat er bijvoorbeeld geen enkele Spaanstalige in het Taalpunt passeert. Dan zullen we ons aanbod daarop moeten aanpassen.’
Behoren taallessen tot het pakket?
Thierry: ‘Neen, dat is de taak van gespecialiseerde diensten.’
Miek: ‘Met de Praattafel doen we dat ook niet. Daar bieden we een oefenkans, geen taalcursus. Er zijn geen verplichtingen of examens.’
Hoe komt het dat een Taalpunt zo goed past in een bib?
Thierry: ‘De bib is al lang geen plek meer waar mensen enkel komen om boeken te lenen. Het is een plaats waar mensen samenkomen en waar ook het anderstalige deel van onze bevolking een plek heeft.’
Miek: ‘De drempel om er binnen te komen is laag. Je kan hier iets opzoeken op internet, je kan tijdschriften ontlenen, snuisteren in de boekenrekken. De bib is een schakel in het inburgeringsproces.’
Welke verwachtingen zijn er voor het personeel van de bib?
Thierry: ‘Het is de bedoeling dat we de mensen ondersteunen en ze helpen vinden wat ze zoeken.’
Miek: ‘Het Agentschap van Integratie en Inburgering leidt de bibmedewerkers op. We willen altijd heel veel vertellen, maar het is niet altijd duidelijk. Het gaat over hoe je mondeling communiceert. Als er iemand voor het eerst langskomt in de bib en je ziet ze zoeken, hoe spreek je ze dan aan? Het mag niet te betuttelend, maar ook niet te dwingend zijn.’
Waarom is er in Deerlijk nood aan een Taalpunt?
Miek: ‘In Deerlijk is Nederlands bij 12 % van onze inwoners niet de thuistaal. Als deskundige samenleving is het mijn taak om in te zetten op hun inburgering. Dat moet ook van de Vlaamse overheid. Zij willen dus dat we inzetten op inclusie. Daarom leveren we op verschillende manieren een inspanning.’
Thierry: ‘Het Taalpunt kan een lage drempel zijn voor die mensen om in eerste instantie de bib binnen te komen en dan te ontdekken dat er hier nog veel meer te beleven valt.’
Miek: ‘Dat ze bijvoorbeeld naar Café Congé komen, omdat ze er in de bib een affiche van gezien hebben. En dat ze door de taal beter te spreken, veel makkelijker integreren in onze maatschappij. Het gaat echt over die inburgering en inclusie.’
Thierry: ‘Het Taalpunt moet ervoor zorgen dat iedereen zich welkom voelt in Deerlijk. Ook anderstalige mensen. Het is een soort uitnodiging om deel te nemen aan het Deerlijkse dorpsleven.’
Hoe ziet de toekomst van het Taalpunt er uit?
Thierry: ‘Dan denk ik aan samenwerkingsprojecten. Kijken naar een Nederlandstalige film om die achteraf te bespreken, leesavonden ... van die dingen. We willen op een ongedwongen manier mogelijkheden creëren om samen Nederlands te praten.’
Miek: ‘Ik deel die visie. Het mag levendig zijn. Het moet niet stoppen bij een boek ontlenen en dat ’s avonds thuis alleen lezen. We kiezen voor verbinding, voor samen iets doen. Met zijn allen naar pakweg een cultuurvoorstelling in OC d’Iefte gaan.’
Als een gemeente die in het Nederlands (moet) communiceren, is anderstaligen bereiken niet makkelijk. Hoe willen jullie dat doen?
Miek: ‘We gaan die gebruikelijke kanalen sowieso nodig hebben. Maar daarnaast zullen we onze Praattafel gebruiken om reclame te maken. Er is daaruit op WhatsApp een groep ontstaan die ondertussen 150 leden telt. We schakelen Ligo en de CVO’s in de buurt in, waar anderstaligen hun opleiding Nederlands volgen. Onze anderstaligen komen ook langs bij de dienst burgerzaken. Daar ligt ook een kans om ze aan te spreken.’
Schakelen jullie de sociale dienst ook in?
Miek: ‘Een heel groot percentage van de anderstalige Deerlijkenaren is geen cliënt bij het Sociaal Huis. Dat is belangrijk om te vermelden. Het is ook vooral hen die we willen bereiken. We willen mensen helpen wanneer ze aankomen in Deerlijk, niet weten wat er te doen is of waar ze moeten beginnen. De Praattafel heeft ons geleerd dat initiatieven voor anderstaligen werken. Ze oefenen er Nederlands met vrijwilligers en leren er Deerlijkenaren en anderstaligen in Deerlijk kennen. Het is een kans om nieuwe mensen te ontmoeten. We merken dat ze soms onderling afspreken. Zo gaat de bal aan het rollen en verloopt alles meer vanzelf.’
Kunnen onze inwoners iets betekenen voor hun anderstalige dorpsgenoten?
Miek: ‘We zijn altijd op zoek naar vrijwilligers. Voor de Praattafel, waarmee ze Nederlands kunnen oefenen. Of voor de voorleesmomenten in de bib. Wie interesse heeft, mag het ons laten weten op www.giveaday.eu. Op dat platform publiceren we alle vrijwilligersvacatures, waaronder diegene die ik net noemde.’
Het Taalpunt start officieel op 03 oktober. Hoe zal dat verlopen?
Miek: ‘We organiseren een meertalig vertelmoment. Er leest dan iemand een boek voor in het Nederlands, maar ernaast zit er iemand met een anderstalige achtergrond, die hetzelfde verhaal zal lezen in de eigen moedertaal. Ik zie dat al helemaal zitten!’