Wettelijk verplichte en andere verzekeringen - vrijwilligers

De Vrijwilligerswet heeft belangrijke vernieuwingen ingevoerd inzake de aansprakelijkheid van de vrijwilliger.

Wettelijk verplichte verzekering

Bepaalde vrijwilligers zijn nu niet meer burgerrechterlijk aansprakelijk voor fouten tijdens de uitoefening van het vrijwilligerswerk. Het gaat om vrijwilligers die actief zijn voor:

• een rechtspersoon;
• een feitelijke vereniging met personeelsleden in dienst;
• een feitelijke vereniging die afhangt van een koepelvereniging met rechtspersoonlijkheid of met personeel in dienst.

Voor fouten van deze vrijwilligers is automatisch en alleen de opdrachtgevende organisatie aansprakelijk. De vrijwilliger is enkel persoonlijk aansprakelijk in geval hij een echt zware fout heeft begaan, indien hij bedrog heeft gepleegd of constant dezelfde fout maakt.

Omdat de bovengenoemde vrijwilligersorganisaties nu dus in principe alleen verantwoordelijk zijn voor de fouten van hun vrijwilligers, heeft de wetgever hen ook verplicht om zich voor die fouten te laten verzekeren. Die organisaties moeten dus verplicht een polis burgerlijke aansprakelijkheid (BA) afsluiten.

De Vrijwilligerswet voorziet geen onmiddellijke sanctie voor de organisaties die niet aan deze verzekeringsplicht voldoet. Maar, bij gebreke aan deze verzekeringen is het niet uitgesloten dat - in geval van problemen - met succes een klacht wordt gericht tegen de bestuursleden. Het afsluiten van de verplichte verzekeringen behoort immers tot de wettelijke opdrachten van de bestuursleden. Het niet afsluiten van de verplichte verzekeringen kan dan gezien worden als een bestuursfout.

Andere, niet wettelijk verplichte verzekeringen

Feitelijke verenigingen (die geen personeel in dienst hebben of niet van een koepel afhangen) zijn dus niet verplicht om een dergelijke verzekering Burgerlijke Aansprakelijkheid af te sluiten. Maar voor deze verenigingen geldt dat hun vrijwilligers wel nog persoonlijk aansprakelijk gesteld kunnen worden voor (zelfs lichte) fouten tijdens de uitoefening van hun taak. Het afsluiten van een verzekering ter bescherming van deze vrijwilligers is hier dus wel niet wettelijk verplicht, maar des te meer een morele verplichting.

Feitelijke verenigingen die niet verplicht zijn om een verzekering BA af te sluiten, doen dit dus toch best.

Niet wettelijk verplicht, maar in feite ook onmisbaar, is een verzekering lichamelijke ongevallen. Het is ook aan te raden bij alle verzekeringen een extra luik rechtsbijstand te voorzien voor het geval een juridische procedure wordt gestart. Meer info over deze verzekering vind je in deel ALGEMEEN, punt 4.1.3.