Omschrijving

In het Belgisch recht kunnen de echtscheidingen als volgt worden ingedeeld:

• door onderlinge toestemming (art. 275 en 276 B.W.)
• op grond van onherstelbare ontwrichting (art. 229 B.W.)

Door onderlinge toestemming

Alvorens een verzoekschrift kan worden ingediend bij de rechtbank moet een volledig akkoord bereikt zijn tussen de beide partijen, zowel wat betreft de verdeling van de goederen, als alimentatie, als de regeling voor de opvoeding van de kinderen.

Hoe?

• De partijen werken onderling een regeling uit over de vermogenrechterlijke gevolgen. Wanneer een verdeling van onroerende goederen moet gebeuren, is de tussenkomst van een notaris noodzakelijk. Indien er kinderen zijn, moet een regeling worden uitgewerkt betreffende bezoekrecht en co-ouderschap, terwijl ook de onderhoudsbijdrage voor de kinderen moet worden vastgelegd. In dat geval kan een uitkering tussen de echtgenoten worden afgesproken.
• Behalve voor de verdeling van onroerende goederen is in principe geen tussenkomst van een notaris of advocaat nodig. In dit geval wenden beide partijen zich rechtstreeks tot de burgerlijke griffie van een rechtbank van eerste aanleg naar keuze.
  Indien er zich geen onvoorziene problemen voordoen, zullen beide partijen tweemaal samen moeten verschijnen voor de rechtbank. Bij de eerste verschijning dienen de partijen in persoon te verschijnen. Bij de tweede verschijning mogen zij zich laten vertegenwoordigen. Indien op het moment van het indienen van het verzoekschrift reeds een feitelijke scheiding van minstens 6 maanden bestaat, kan men verzoeken om de tweede verschijning te laten wegvallen.
  Een uitspraak mag je binnen de 6 maanden na de indiening van het verzoekschrift verwachten. Indien een tweede verschijning niet nodzakelijk is, kan de uitspraak onmiddellijk na de eerste verschijning gebeuren en wordt de periode met een viertal maanden verkort.

Een echtscheiding door onderlinge toestemming is niet mogelijk, als beide echtgenoten geen akkoord kunnen vinden over een twistpunt.

Op grond van onherstelbare ontwrichting (art. 229 B.W.)

Dit is een schuldloze scheiding, waarbij de schuld bij geen van beide partijen wordt gelegd.

Hoe?

De rechter oordeelt of er sprake is van onherstelbare ontwrichting. De onherstelbare ontwrichting wordt vastgesteld via de volgende criteria:

• Feitelijke scheiding van minstens 6 maanden bij gemeenschappelijke aanvraag (aanvraag via tussenkomst van een advocaat).
• Feitelijke scheiding van minstens 12 maanden bij eenzijdige aanvraag.
• Overspel, grove beledigingen, geweld ... (Dit is slechts een eventueel bewijs van de onherstelbare ontwrichting. Hieruit blijkt geenszins enige vorm van schuld.)

De schuldvraag speelt een rol bij het vragen van de alimentatie, maar dit maakt dan deel uit van een andere procedure. De echtscheiding wordt uitgesproken zodra de onherstelbare ontwrichting vaststaat.

Definitieve uitwerking

De door de rechtbank uitgesproken echtscheiding wordt van kracht zodra het vonnis 'kracht van gewijsde' heeft gekregen:

• echtscheiding met onderlinge toestemming: 1 maand na de uitspraak
• echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting: 1 maand na de betekening van het vonnis aan de tegenpartij.

De echtscheiding heeft rechtskracht tegenover derden vanaf de datum van overschrijving van het vonnis of arrest in de registers van de burgerlijke stand van de huwelijksplaats.

Het verzoek tot overschrijving gebeurt door de griffie van de rechtbank die het vonnis of arrest uitgesproken heeft binnen de maand nadat het vonnis 'in kracht van gewijsde' is gegaan. De overschrijving zelf gebeurt binnen de maand na het verzoek.

Een echtscheidingsvonnis wordt in de gemeente van huwelijk overgeschreven.

Leveringswijze en -termijn

Na de overschrijving in de registers van de Burgerlijke stand en het Rijksregister wordt een kennisgeving gestuurd.